Pięknie ilustrowana średniowieczna Biblia – tzw. Biblia Porta

„Biblia Porta” – księga powstała w regionie francusko-flamandzki pod koniec XIII wieku i zawiera ponad 400 (sic!) ilustracji. Tekst oczywiście łaciński – Wulgata św. Hieronima w wersji porawionej w Paryżu w drugiej ćwierci wieku XIII.

Źródło: Lausanne, Bibliothèque cantonale et universitaire de Lausanne, U 964, Biblia Porta (http://www.e-codices.unifr.ch/en/list/one/bcul/U0964).

a1

Wybrałem z niej kilka, szczególnie ciekawych przykładów, zwłaszcza takich które oddają kunszt twórców – widać na nich wyraźnie widać bogactwo gestów, ruch, dynamikę.

Na użytek tego wpisu obrazki zostały przeze mnie opatrzone cytatami z naszego, zacnego polskiego tłumaczenia Pisma świętego, czyli Biblii Jakuba Wujka. W tym wypadku jest to wydanie z 1962 r. z poprawionym tekstem i opatrzone komentarzami (Stary Testament — ks. Stanisław Styś S.J.; Nowy Testament — ks. Władysław Lohn S.J.), Kraków, Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy LINK

– – – – – – – – – – – – –
A.
Księga Rodzaju, rozdział XXVIII

10 A tak wyszedłszy Jakub z Bersabee, szedł do Haranu.
11 A gdy przyszedł do jakiegoś miejsca i chciał na nim odpocząć po zachodzie słońca, wziął jeden z kamieni, które leżały, a podłożywszy pod głowę swoją, spał na tymże miejscu.
12 I ujrzał we śnie drabinę stojącą na ziemi, a wierzch jej dosięgający nieba, i aniołów Bożych wstępujących i zstępujących po niej, a Pana wspierającego się na drabinie i mówiącego mu:
13 Jam jest Pan, Bóg Abrahama, ojca twego, i Bóg Izaaka. Ziemię, na której śpisz, tobie dam i potomstwu twemu.

drabina-jakubowa

 

– – – – – – – – – – – – –
B.
Dzieje Apostolskie, rozdział VIII

26 Anioł zaś Pański odezwał się do Filipa, mówiąc: Wstań, a idź ku południowi, na drogę, która biegnie z Jeruzalem do Gazy; jest ona pusta.
27 I wstawszy, poszedł. A oto mąż Etiopczyk, rzezaniec, możny urzędnik Kandaki, królowej Etiopii, który był nad wszystkimi jej skarbami, przyjechał pokłonić się do Jeruzalem.
28 I wracał, siedząc na wozie swoim, i czytając Izajasza proroka.
29 I rzekł Duch do Filipa: Przybliż się, i przyłącz się do wozu tego.
30 Filip zaś przybiegłszy, usłyszał go czytającego Izajasza proroka, i rzekł: Czy sądzisz, że rozumiesz, co czytasz?
31 A on rzekł: I jakżebym mógł, jeśli mi nikt nie wyjaśni? I poprosił Filipa, aby wsiadł, i usiadł przy nim.
32 A ustęp Pisma, który czytał, był ten: Jako owca na zabicie był wiedziony; a jako baranek bez głosu przed tym, który go strzyże, tak nie otworzył ust swoich.
33 W uniżeniu sąd jego został podniesiony, a ród jego kto wypowie? Albowiem zgładzone będzie z ziemi życie jego.
34 Rzezaniec zaś odpowiadając, rzekł Filipowi: Proszę cię, o kim prorok to mówi? O sobie, czy też o kim innym?
35 A Filip otworzywszy usta swoje, i zaczynając od tego Pisma, opowiedział mu dobrą nowinę o Jezusie.
36 I gdy jechali i rzekł rzezaniec: Oto woda! Cóż drogą, przybyli do jakiejś wody, przeszkadza mi, abym był ochrzczony?
37 I rzekł Filip: Jeśli z całego serca wierzysz, wolno. A on odpowiadając, rzekł: Wierzę, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym.
38 I kazał zatrzymać wóz, i weszli obaj w wodę, Filip i rzezaniec, i ochrzcił go. 39 A gdy wyszli z wody, Duch Pański porwał Filipa, i już więcej nie widział go rzezaniec; ale jechał drogą swoją, radując się.

dworzanin-etiopski

 

– – – – – – – – – – – – –
C.
Inicjał „E” na początku Księgi Iozuego (Et factum est post mortem Moisi…)

I stało się po śmierci Mojżesza, sługi Pańskiego, iż mówił Pan do Jozuego, syna Nuna, sługi Mojżeszowego, i rzekł mu: Mojżesz, sługa mój, umarł ; wstań i przepraw się przez ten Jordan, ty i wszystek lud z tobą, do ziemi którą ja dam synom Izraelowym.

e-codices_bcul-u0964_067r_max

 

– – – – – – – – – – – – –
D.
Pierwsza strona Ewangelii wg św. Łukasza i detal z kapłanem Zachariaszem:

rozdział I
21 A lud oczekiwał Zachariasza, i dziwili się, że tak długo przebywał w świątyni.
22 Wyszedłszy zaś, nie mógł do nich mówić; i poznali, że miał w świątyni widzenie: A on dawał im znaki, i został niemy.

e-codices_bcul-u0964_405r_max

poczatek-ewangelii-lukasza

 

– – – – – – – – – – – – –
E.
Apokalipsa św. Jana, rozdział V

2 I widziałem, a oto „koń biały” i siedzący na nim miał łuk i dano mu wieniec i wyszedł zwycięsko, aby zwyciężyć.
3 I gdy otworzył drugą pieczęć, słyszałem drugie zwierzę mówiące: Przyjdź i patrz.
4 I wyszedł inny „koń ryży” i siedzącemu na nim dane było, aby zabrał pokój z ziemi i żeby jedni drugich zabijali i dano mu miecz wielki.
5 I gdy otworzył trzecią pieczęć, słyszałem trzecie zwierzę mówiące: Przyjdź i patrz. I oto „koń kary,” a siedzący na nim miał szalę w ręce swojej.
6 I słyszałem jakby głos w pośrodku czworga zwierząt mówiących : Miarka pszenicy za denara i trzy miarki jęczmienia za denara, a nie czyń szkody oliwie i winu.
7 A gdy otworzył czwartą pieczęć, usłyszałem głos czwartego zwierzęcia mówiącego : Przyjdź i patrz.
8 A oto koń blady, a siedzącemu na nim na imię śmierć i piekło szło za nim i dana mu jest moc nad czterema częściami ziemi, aby zabijał mieczem, głodem i śmiercią i przez zwierzęta ziemskie.

jezdzcy-apokalipsy

e-codices_bcul-u0964_479r_max

 

– – – – – – – – – – – – –
F.
Księga Wyjścia, rozdział III

1 A Mojżesz pasł owce Jetry, teścia swego, kapłana madianickiego. A gdy zagnał trzodę w głąb pustyni, przyszedł do góry Bożej Horeb.
2 I ukazał mu się Pan w płomieniu ognistym z pośrodka krzaka, i widział, iż krzak gorzał, a nie zgorzał.
3 I rzekł Mojżesz: Pójdę i zobaczę zjawisko to wielkie, czemu nie zgorzeje ten krzak.

krzak-gorejacy

 

– – – – – – – – – – – – –
G.
Dzieje Apostolskie, rozdział XVI,

16 A zdarzyło się, gdyśmy szli na modlitwę, że spotkała się z nami pewna dziewczyna, mająca ducha wróżby, która wróżeniem przynosiła wielki zysk panom swoim.
17 Ta chodząc za Pawłem i za nami, wołała, mówiąc: Ci ludzie są sługami Boga najwyższego; oni wam oznajmują drogę zbawienia.
18 A to czyniła przez wiele dni. Paweł zaś bolejąc, odwróciwszy się, rzekł duchowi: Rozkazuję ci w imię Jezusa Chrystusa, żebyś z niej wyszedł. I wyszedł tej samej chwili.
19 Ale panowie jej widząc, że znikła im nadzieja zysku, pojmawszy Pawła i Sylę, zaprowadzili ich na rynek do zwierzchności.

niewolnica-ktora-wieszczyla

 

– – – – – – – – – – – – –
H.
Księga Rodzaju, rozdział XXXI — Jakub i Laban spożywają posiłek

posilek

 

– – – – – – – – – – – – –
I.
Inicjał „A” — początek Apokalipsy św. Jana:

1 Objawienie Jezusa Chrystusa, które dał mu Bóg, aby wyjawił sługom jego, „co się ma stać” wkrótce i oznajmił przez poselstwo anioła swojego słudze swemu Janowi,
2 który wydał świadectwo o słowie Boga i o świadectwie Jezusa Chrystusa, cokolwiek widział.

sw-jan

 

– – – – – – – – – – – – –
J.
Dzieje Apostolskie, rozdział XXVII

13 A gdy powiał wiatr z południa, sądząc, że dopięli przedsięwzięcia, odbiwszy od Asson, płynęli obok Krety.

sw-pawel-w-drodze

14 Lecz niedługo potem uderzył w niego wicher gwałtowny, zwany Euroakwilo.
15 A gdy okręt został porwany, i nie mógł się oprzeć wiatrowi, puściwszy okręt z wiatrem, płynęliśmy.
(…)
20 Lecz gdy nie pokazywały się ani słońce, ani gwiazdy przez dni wiele, i niemała burza zagrażała; odeszła nas już wszelka nadzieja ocalenia.

okret-tonie

39 Gdy zaś dzień nastał, lądu nie rozpoznawali, ale ujrzeli jakąś zatokę, mającą brzeg płaski, do którego zamyślali, gdyby się dało, przybić z okrętem.
40 A gdy podnieśli kotwice, puścili się na morze, rozluźniając zarazem przeguby sterowe, i nastawiwszy na wiatr żagiel pierwszego masztu, zmierzali do brzegu. 41 Ale najechawszy na wysunięty w morze półwysep, osiedli ze statkiem, tak że przód okrętu nieruchomo utkwił, a tył rozpadał się pod naporem morza.

na-cyprze-krecie

rozdział XXVIII

1 I gdyśmy się wyratowali, wtedy dowiedzieliśmy się, że wyspa nazywała się Melita.
2 A barbarzyńcy okazywali nam niemałą uprzejmość Rozpaliwszy bowiem ognisko, podejmowali nas wszystkich z powodu deszczu, który padał i z powodu zimna.
3 A gdy Paweł nazbierał niemało suchego chrustu i włożył na ogień, żmija wypełznąwszy wskutek gorąca, chwyciła się ręki jego.
4 Lecz gdy barbarzyńcy ujrzeli gada wiszącego u jego ręki, mówili jeden do drugiego: Niechybnie ten człowiek jest mordercą, bo choć z morza cało wyszedł, pomsta nie pozwala mu żyć.
5 Ale on strząsnąwszy gada w ogień, nic złego nie doznał.

Reklamy

1 komentarz

  1. 2016-12-30 @ 10:21

    […] na Bestiariuszu Biblia Porta, to nie tylko liczne sceny biblijne ilustrujące tekst, ale również ciekawe ozdobniki, takie jak […]


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: